कोरड वायू मध्ये काय उत्पन्न होईल

Question

Anurag Gupta · Accepted Answer

कोरड वायू म्हणजे जिथे पाऊस कमी होतो आणि जमीन कोरडी किंवा कमी आर्द्रतेची असते – अशा ठिकाणी कमी पाण्यावर चालणाऱ्या आणि कोरडवाहू जमिनीत चांगले उत्पादन देणाऱ्या पिकांची निवड करणे आवश्यक असते. अशा परिस्थितीत खालील पिके फायदेशीर ठरू शकतात:

1. तूर (अडकी/अरहर):
तूर कमी पाण्यातही चांगली होते. यामधून डाळ, पेंड व चारा मिळतो. बाजारात कायम मागणी असते.

2. मूग/उडीद:
हे दोन्ही डाळीचे पिके आहेत जी कमी पाण्यावरही चांगली उत्पादन देतात. रब्बी व खरीप दोन्ही हंगामात करता येते.

3. बाजरी:
कोरडवाहू भागासाठी सर्वात उपयुक्त पीक. कमी पाऊस, कमी जमीन आर्द्रता यामध्येही चांगली टिकते. खाद्य व चारा दोन्ही उपयोग.

4. ज्वारी:
खास करून रब्बी हंगामात घेतलेली ज्वारी कोरडवाहू शेतात फायदेशीर ठरते. पशुखाद्याचं चांगलं स्रोत.

5. चणा (हरभरा):
रब्बी हंगामात घेता येणारे डाळीचे पीक, जे कोरडवाहू जमिनीत फारसे पाणी न देता चांगले उत्पादन देते.

6. तीळ (तिळहन पीक):
कमी पाण्यावर देखील चांगले उत्पादन देते आणि याच्या बियापासून तेल काढले जाते. बाजारात चांगला दर मिळतो.

7. सूर्यफूल:
कोरडवाहू जमिनीत तेलबिया म्हणून घेता येते. थोडक्याच सिंचनावर चांगली वाढ होते.

8. कडधान्ये आणि तेलबिया मिश्र पीक पद्धत:
उदा. तूर+उडीद किंवा बाजरी+हरभरा याप्रकारे मिश्र पीक घेतल्यास जोखीम कमी होते आणि उत्पादनात वाढ होते.

9. सेंद्रिय शेती व वनऔषधी वनस्पती:
कोरडवाहू भागात अश्वगंधा, साठीवा, कालमेघ, सतावरी सारखी औषधी पिकेही फायदेशीर ठरतात.

जर तुमच्या भागात थोडी सिंचनाची सोय असेल, तर ड्रिपद्वारे पाणी व्यवस्थापन करून तुम्ही उत्पन्नात वाढ करू शकता.

हवे असल्यास, तुमच्या गाव/तालुक्याचे नाव सांगा – त्यानुसार पावसाचे प्रमाण, मातीचे प्रकार आणि तुमच्या शेतासाठी योग्य पिके अधिक अचूकपणे सुचवू शकतो.