गाय गाभण आहे की नाही कशी ओळखावी

Question

Sathiyavarsha K · Answer

गाय गाभण आहे की नाही हे ओळखण्यासाठी काही सुलभ आणि विश्वासार्ह लक्षणे आहेत. यासाठी आपण शारीरिक, वर्तनात्मक आणि वंशनियंत्रक बदल याकडे लक्ष द्यावे लागते.

1. शारीरिक लक्षणे

थोळे (Udder) आणि वस्सर (Teat) बदल

गाभण गायच्या पोटाखालील वस्सर (udder) हलके गोडसर, मोठे व फुगलेले दिसतात.

काही दिवसांपूर्वी वस्सर कोरडे आणि लहान असतात, पण गाभण झाल्यानंतर ते भरते.

कंबर भाग (Abdomen / Flank) फुगणे

गाभण झाल्यानंतर पोटातील काही भाग हलके फुगलेले दिसू शकते.

योनि भाग (Vagina) बदल

योनि भागावर हलके गुलाबी रंग दिसतो.

लघवी वेळेला सूज किंवा लहान फोड दिसू शकतात, परंतु ही लक्षणे अनुभव असलेल्यांनाच स्पष्ट दिसतात.

2. वर्तनात्मक बदल

भोजनाचे प्रमाण

गाभण झालेल्या गायेला काही प्रमाणात अधिक अन्न लागते, परंतु काही वेळा ती हळूहळू खाते.

वागणूक बदल

गाभण झाल्यावर गाय अधिक शांत आणि जपलेली वागते.

काही वेळा मूडमध्ये हलके बदल जाणवतात, विशेषतः पहिल्या काही आठवड्यांत.

3. वैद्यकीय / तांत्रिक पद्धती

पाळीची तपासणी (Rectal Palpation)

पशुवैद्यक थेट हाताने गाभण स्थिती तपासतो.

गर्भाची स्थिती 30–35 दिवसानंतर सहज ओळखता येते.

अल्ट्रासाऊंड (Ultrasound Scan)

28–30 दिवसानंतर गर्भाचे ठोस प्रमाण दिसते.

लहान वयातही गर्भ असणे किंवा नसणे निश्चित करता येते.

गर्भधारणेची औषधे किंवा Hormone Test

Progesterone टेस्ट (रक्त किंवा दुधातून)

गर्भधारणा असल्यास Progesterone पातळी उच्च असते.

4. निष्कर्ष

शारीरिक व वर्तनात्मक लक्षणे सुरुवातीला संकेत देतात, पण निश्चित माहितीसाठी Ultrasound किंवा Progesterone टेस्ट सर्वोत्तम आहे.

गाभण असल्यास गाय काही महिन्यांनी दूध देण्यास तयार होते.