हुमणी control करण्यासाठी उपाय

Question

Sathiyavarsha K · Answer

हुमणी (White Grub / Holotrichia spp.) नियंत्रणासाठी प्रभावी उपाय (जैविक + रासायनिक) खाली दिले आहेत, जे पिकांवर हमखास परिणाम देतील.

हुमणी नियंत्रणासाठी प्रभावी उपाय:
1. जैविक नियंत्रण (Biological Control):
उपाय	प्रमाण	कसे करावे
Beauveria bassiana (जैविक बुरशी)	5 किलो प्रति एकर	सेंद्रिय खतात मिसळून मुळाजवळ टाका.
Metarhizium anisopliae (Green Fungus)	5 किलो प्रति एकर	हुमणी लार्वा नष्ट करते.
Nematodes (Heterorhabditis indica)	50 लाख प्रति एकर	पाण्यात मिसळून मुळे वाजवण्यासाठी द्यावे.
प्रकाश सापळा (Light Trap)	प्रत्येक एकरला 2 सापळे	रात्री प्रौढ हुमणी पकडून नष्ट कराव्या.

2. रासायनिक नियंत्रण (Chemical Control):
औषध	प्रमाण	कंपनी
Chlorpyrifos 20% EC (Dursban / Tricel)	2 लिटर प्रति एकर	Dow Agro / Indofil
Imidacloprid 17.8% SL (Confidor)	200 मि.ली. प्रति एकर	Bayer
Phorate 10G (Thimet)	10 किलो प्रति एकर	FMC

टाकण्याची पद्धत:

Chlorpyrifos किंवा Imidacloprid फवारणी केल्यानंतर हलके पाणी द्या.

Phorate दाणेदार मुळे वाजवण्यासाठी टाकून त्यावर मातीचे आच्छादन द्या.

3. शेत व्यवस्थापन (Cultural Practices):
पेरणीपूर्वी खोल नांगरणी करा, जेणेकरून हुमणीचे अंडी व पिल्ले बाहेर येऊन मरतील.

उन्हाळ्यात शेतीमध्ये हलकी सिंचन करून Bird Perching लावा (कावळे, बगळे हुमणी खातात).

शेणखत किंवा कंपोस्ट पूर्ण कुजलेलेच वापरा.

टीप:
हुमणी नियंत्रणासाठी जून-जुलै महिन्यात फवारणी किंवा औषध टाकणे सर्वात प्रभावी ठरते.

हुमणी लागणीत एकाच वेळी जैविक आणि रासायनिक उपाय केल्यास चांगला निकाल मिळतो.