मला निरा लागवड बद्दल सविस्तर माहिती द्या.

Question

Anurag Gupta · Accepted Answer

हो, तुम्हाला माळा नीरा (Sweet Palm Wine / Neera) लागवडबद्दल सविस्तर माहिती देतो. 🌴

🌱 माळा निरा म्हणजे काय?
माळा नीरा म्हणजे झाडाच्या फुलांपासून मिळणारा गोड रस, जो ताड, नारळ किंवा शिंदीच्या झाडांपासून घेतला जातो. मुख्यतः महाराष्ट्र, कर्नाटक, आंध्र प्रदेश आणि तामिळनाडूमध्ये नीरा उत्पादनासाठी झाडांची लागवड केली जाते. नीरा आरोग्यदायी पेय असल्यामुळे बाजारात मागणी वाढत आहे.

🌴 लागवडीसाठी योग्य झाडे
नारळ (Coconut)

ताड (Palmyra palm)

शिंदी (Date palm)
यातील नारळाचे झाड महाराष्ट्रात सर्वाधिक प्रचलित आहे.

🌍 हवामान आणि जमीन
उष्ण व दमट हवामान.

मध्यम ते खोल, चांगली निचरा होणारी जमीन.

समुद्रकिनारी भाग, कोकण, तसेच डोंगर उतारांवरही लागवड शक्य.

🌾 लागवड पद्धत
1️⃣ नर्सरीमध्ये रोपे तयार करणे

नारळ बी (डोकडा) 8–10 महिन्यांचे उगववून 1–1.5 वर्षांची रोपे तयार करावीत.

एका एकरात सुमारे 70–80 झाडे बसू शकतात.

2️⃣ अंतर

झाडांमध्ये अंतर साधारण 7.5 मी x 7.5 मी ठेवा.

3️⃣ खत व्यवस्थापन

प्रति झाड: वर्षाला सुमारे 1–1.5 किलो नत्र, 0.5 किलो स्फुरद, 2 किलो पालाश.

गोमूत्र, शेणखत, कंपोस्टसुद्धा द्या.

💧 पाणी व्यवस्थापन
उन्हाळ्यात 10–12 दिवसांनी पाणी.

पावसाळ्यात अतिरिक्त पाण्याचा निचरा आवश्यक.

✂️ नीरा उत्पादनासाठी प्रक्रिया
झाड 10–12 वर्षांचे झाल्यावर नीरासाठी तयार होते.

नर फुलांवर (inflorescence) खास टोकी (tap) बसवून त्यातून रोज पहाटे नीरा गोळा करतात.

नीरा साठवताना स्वच्छतेकडे विशेष लक्ष द्यावे कारण ते लवकर आंबते.

💰 उत्पन्न व नफा
एका झाडापासून दररोज सरासरी 1–2 लिटर नीरा मिळतो.

बाजारात प्रतिलिटर नीरा ₹30–₹50 दराने विकला जातो.

नीरा पासून गुळ, साखर, व्हिनिगर, मद्यनिर्मिती (जिथे परवानगी आहे) यासाठीही उपयोग होतो.

चांगल्या व्यवस्थापनात एक झाड वर्षाला ₹10,000–₹15,000 उत्पन्न देऊ शकते.

⚙️ काय परवानग्या लागतात?
स्थानिक कृषी कार्यालय किंवा जिल्हा परिषदेमार्फत नीरा उत्पादनाचा परवाना.

एफएसएसएआय (FSSAI) परवानगी जर पेय विक्रीसाठी प्रक्रिया करत असाल.

🛡 काळजी आणि संरक्षण
झाडांना गांडुळ, पांढऱ्या मुंग्या, फुलकिडे यांचा प्रादुर्भाव टाळावा.

वेळच्यावेळी मशागत, खत, पाणी, स्वच्छता व्यवस्थित ठेवावी.

जर तुम्हाला हेक्टरी खर्च, प्रत्यक्ष उत्पादन योजना किंवा मार्केटिंग सल्ला हवा असेल, तर सांगा — मी खास तुमच्यासाठी तयार करू शकतो! 🌿📈