Bhes nu dhudh vhava mate su karwu

Question

Sathiyavarsha K · Answer

ભેંસનું દૂધ વધારવા માટે (Buffalo milk production increase કરવા માટે) તમે નીચેના ખોરાક, સંભાળ અને દવા સંબંધિત ઉપાયો કરી શકો છો —

ખોરાક (Nutrition)

ભેંસનું દૂધ તેના ખોરાક પર સૌથી વધુ આધારિત છે.
દૈનિક આહાર નિયમ:

સૂકો ઘાસ/ચારો: 8–10 કિલો પ્રતિ દિવસ

લીલો ચારો: 20–25 કિલો પ્રતિ દિવસ (જવાર, બાજરી, લુસર, મકાઇનો ચારો)

દાણો/મિશ્રિત ચારો: 4–6 કિલો પ્રતિ દિવસ

મિનરલ મિશ્રણ (Mineral Mixture): 50–60 ગ્રામ પ્રતિ દિવસ

નમક (Salt): 30–40 ગ્રામ પ્રતિ દિવસ

ખોરાક હંમેશા સ્વચ્છ પાણી સાથે આપવો — ભેંસ દૂધ આપતી હોય ત્યારે દરરોજ 40–60 લિટર પાણી પીવે છે.

ખાસ ખોરાક/સપ્લિમેન્ટ્સ
વસ્તુ	ઉપયોગ
Bypass fat (Amul, Godrej Agrovet)	દૂધની ચરબી વધારવા માટે
Bypass protein	દૂધનું પ્રમાણ વધારવા માટે
Mineral mixture + Vitamin AD3E	હોર્મોન સંતુલન અને દૂધ ઉત્પાદન વધારવા માટે
 દવાઓ (મિલ્ક બૂસ્ટર / Galactogogue)

જો ભેંસ ખાય છે પણ દૂધ ઓછું આપે છે, તો નીચેની દવા ઉપયોગી છે:

દવા	કંપની	ખુરાક
Lacton Vet	Ayurvet	50 ml સવારે અને સાંજે ચારેક દિવસ સુધી
Vetmilact	Virbac	50 ml દરરોજ પાણી અથવા ચારેમાં
Milkogen	Intas	25–50 gm પ્રતિ દિવસ ખોરાક સાથે
Shatavari churna (Ayurvedic)	Patanjali / Himalaya	25 gm સવારે-સાંજે
 સંભાળ (Management)

ભેંસને સ્વચ્છ, ઠંડા અને આરામદાયક વાતાવરણમાં રાખો.

નિયમિત દોહણ સમય રાખો (સવારે અને સાંજે એક જ સમય).

દોહણ પહેલાં સ્તનને હળવું ગરમ પાણીથી ધોવો – દૂધ ઉતરવામાં મદદ કરે છે।

ગર્ભાવસ્થા પછી 60 દિવસ સુધી સારી ખોરાક આપો — આ સમય દૂધ ઉત્પત્તિ માટે અગત્યનો છે।

બીમારીનું ધ્યાન

જો ભેંસને તાવ, છાતીમાં સુજન (mastitis), અથવા ચારો ખાવાનો મન નથી, તો દૂધ ઘટે છે — તુરંત વેટરનરી ડૉક્ટર બતાવો।