મરચાની ખેતી કેવી રીતના કરાય અને તેને પાયામાં કયા કયા ખાતર જોઈએ છે તે જરાક જાણકારી આપો

Question

Sathiyavarsha K · Answer

અવશ્ય! મરચાની (લાલ મરચું/હરી મરચું) ખેતી કરવી છે એ માટે તમારું નિર્ણય સાચું છે, કારણ કે એ ભારતની ખૂબ લાભદાયક પાકોમાંથી એક છે. નીચે મરચાની ખેતી વિશે મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપી છે — માવઠા (પાયા) થી લઈ ખાતર અને સંભાળ સુધી.

મરચાની ખેતી કેવી રીતે કરવી?
1. હવામાન અને જમીન:
ઉષ્ણ અને શુષ્ક હવામાન મરચાં માટે યોગ્ય છે.

સારી નિકાસવાળી છિદ્રવાળી જમીન (લાલ લોમટ, કાળી માટી) શ્રેષ્ઠ છે.

પી.એચ. 6.0 – 7.5 વચ્ચે યોગ્ય.

2. વાવણી સમય:
ખેડૂતી મરચાં માટે: જુન–જુલાઈ (ખરીફ), નવેમ્બર–ડિસેમ્બર (રવિ).

શેરડી/ટપક પદ્ધતિ માટે: ફેબ્રુઆરીથી શરૂ કરી શકાય.

3. જાત (વેરાયટી):
હરી મરચાં માટે: Gujarat Chilli-1, Pusa Jwala, G-5, G-4

સૂકાવા માટે: Agnirekha, Kashi Anmol, Tejaswini

પાણી આપવું (સિંચાઈ):
વાવણી પછી તાત્કાલિક પાણી આપવું.

પહેલા 30 દિવસ પછી દર 6–8 દિવસે પાણી આપવું.

ટપક સિંચાઈ વધુ અસરકારક છે.

પાયા માં ખાતર વ્યવસ્થા (Basal Dose):
ખાતરનું નામ	માત્રા/એકર	ક્યારે આપવું
ઓર્ગેનિક ખાતર (ગોબર)	8–10 ટન	જમીન તૈયાર કરતી વખતે
યુરિયા (N)	80-100 કિ.ગ્રા	ભાગ પાડીને: 25% પાયામાં, બાકીની 2-3 હપ્તામાં
ફોસ્ફેટ (DAP અથવા SSP)	50 કિ.ગ્રા	સંપૂર્ણ પાયા માં
પોટાશ (MOP)	50 કિ.ગ્રા	50% પાયામાં, 50% ફૂલ આવે ત્યારે

ટિપ: જ્યારે પ્લાન્ટ 30 દિવસના થાય ત્યારે વધુ નાઇટ્રોજન (યુરિયા) ન આપવું, નહિતર છોડ વધે પણ ફળ ઓછું થાય.

કીડ અને રોગ વ્યવસ્થા:
રોગ/કીડ	લક્ષણો	ઉકેલ
પાન પોઢી, મોલા	પાન ઉપર સફેદ/લીલાં દાગો	ઇમિડાક્લોપ્રિડ 0.5 મિ.લી./લિટર છાંટો
ધાવક	છોડ ડગમગે, સુકાય	ટ્રાઈકોડર્મા વાપરો/કાર્બેન્ડાઝીમ છાંટો
ફૂલો ઝરે	પુષ્પ સમયે ઓછું પોષણ	બોરોન + પોટાશિયમ સ્પ્રે કરો

ઉત્પાદન:
હરી મરચું: 80–100 ક્વિન્ટલ/હેક્શન

સુકાવેલા મરચાં: 20–30 ક્વિન્ટલ/હેક્શન

ખાસ સલાહ:
બિયારણ ટ્રે માં નર્સરી તૈયાર કરો અને પછી રોપણ કરો.

ટપક સિંચાઈ + પલાસ્ટિક મલ્ચિંગ હોમદારી માટે શ્રેષ્ઠ છે.

ICAR અથવા કૃષિ યુનિવર્સિટી પાસેથી પ્રમાણિત બીજ જ લો.