ભેંસ ને સુવારોગ થયો છે

Question

Sathiyavarsha K · Answer

જો તમારી ભેંસને “સુવારોગ” (Foot and Mouth Disease - FMD / Khuriya Rog) થયો છે, તો તરત સારવાર અને સંભાળ જરૂરી છે. આ રોગ ઝડપથી ફેલાય છે અને બાકી પશુઓને પણ અસર કરે છે. નીચે હું ચોક્કસ લક્ષણો, સારવાર અને ઘરેલુ કાળજીની માહિતી આપી રહ્યો છું

સુવારોગ (FMD) ના મુખ્ય લક્ષણો

મોઢામાં છાલા (Ulcers) – જીભ, દાંતની નીચે, હોઠ પર

પગમાં ફોડી / ફોલ્લા – ખુરમાં દુખાવો અને સૂજન

તાવ, ચારો ખાવું બંધ કરવું

દૂધનું ઉત્પાદન ઘટી જવું

મોઢામાંથી થૂંક આવવો

તાત્કાલિક ઉપાય

અલગ રાખો: બીમાર ભેંસને બીજા પશુઓથી અલગ કરો.

પાણી અને ચારો:

નરમ ચારો આપો (ભીનું ભૂસું, લીલો ચારો).

પાણીમાં થોડું પોટાશ (KMnO₄) નાખી પીવડાવો (હળવું ગુલાબી રંગ).

મોઢા માટે ધોવણ:

1 લિટર પાણી + 1 ચમચી ફિટકરી + 1 ચમચી પોટાશ – આથી મોઢું ધોવો.

પગની ધોવણ:

પગને 2% પોટાશ પાણીથી ધોવો અને સૂકવો.

એન્ટિબાયોટિક ઈન્જેક્શન:

Oxytetracycline અથવા Penicillin + Streptomycin (વેટરનરી ડૉક્ટર પાસેથી જ અપાવો).

રોકથામ (Prevention)

વર્ષમાં બે વાર Foot and Mouth Disease વેક્સિન આપવી (જૂન અને ડિસેમ્બર આસપાસ).

નવા પશુ ખરીદ્યા પછી 15 દિવસ અલગ રાખો.

ચારો અને પાણીની જગ્યા સાફ રાખો.

ધ્યાનમાં રાખવાનું

આ રોગ વાયરલ છે, એટલે ઘરેલુ ઉપચાર પૂરતા નથી —
તુરંત વેટરનરી ડૉક્ટરને બોલાવો.

દૂધ બીમારી દરમિયાન ઉપયોગ ન કરો.