અક્ષરમ પરબ્રહ્મ

Question

અક્ષરમ પરબ્રહ્મ

Sathiyavarsha K · Answer

"અક્ષરમ પરબ્રહ્મ" એ શબ્દસંયોજન સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય (વિશેષ કરીને બોપદેવ શાખાઓ જેવી કે BAPS – Bochasanwasi Shri Akshar Purushottam Swaminarayan Sanstha) માં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે।

અર્થ:
અક્ષરમ (અક્ષર + "મ્"): "અક્ષર" એ અવિનાશી, શાશ્વત તત્ત્વ છે, જે કદી નાશ પામતું નથી। તે સ્વામિનારાયણ દર્શનમાં બ્રહ્મરૂપ અને પરમાત્માની સહચર તત્ત્વ માનવામાં આવે છે।

પરબ્રહ્મ: એ પરમાત્મા, શ્રેષ્ઠતમ તત્ત્વ – ભગવાનનો શ્રેષ્ઠ રૂપ। સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયમાં આ શબ્દ ભગવાન સ્વામિનારાયણ માટે વપરાય છે।

સ્વામિનારાયણ દર્શનમાં અર્થ:
"અક્ષરમ પરબ્રહ્મ" એટલે દ્વિરૂપ તત્ત્વની ઉપાસના —
જેમાં "અક્ષર" (જેમ કે ગુરુરૂપ બ્રહ્મ) ને ધ્યાને રાખી "પરબ્રહ્મ" ભગવાનની ઉપાસના થાય છે।

સરળ ભાષામાં:
અક્ષર = ભગવાનનો શિષ્ય સ્વરૂપ પવિત્ર તત્ત્વ (સદગુરુ/સંતરૂપ)

પરબ્રહ્મ = ભગવાન સ્વયં (જેમ કે શ્રી સ્વામિનારાયણ ભગવાન)

BAPS સંપ્રદાયના મતે:
અક્ષર = ગુણાતીતાનંદ સ્વામી અને ત્યારપછીના જીવંત ગુરુઓ (જેમ કે શ્રી પ્રમુખ સ્વામી, મહંત સ્વામી વગેરે)

પરબ્રહ્મ = ભગવાન સ્વામિનારાયણ

મહત્વપૂર્ણ ગ્રંથ:
વચનામૃત – શ્રી સ્વામિનારાયણ ભગવાનના વચનો

અક્ષરપુરુષોત્તમ દર્શન – BAPS સંપ્રદાય દ્વારા ઘોષિત સિદ્ધાંત