ભેંસ ના નાના બચ્ચા ને ચરમલીયા પડે તો શું કરવું અને ક્યાં કારણે પડે છે

Question

Sathiyavarsha K · Answer

ભેંસના નાના બચ્ચાને ચરમલીયા (Skin Infection / Fungal or Bacterial Disease) થવી એ સામાન્ય સમસ્યા છે, ખાસ કરીને ભેજવાળા અથવા ગંદા માહોલમાં.
ચાલો સમજી લઈએ — કારણ, લક્ષણ, અને સારવાર શું છે અને કઈ રીતે ટાળી શકાય.

1. ચરમલીયા પડવાના મુખ્ય કારણ

ગંદકી અથવા ભીનો માહોલ — જો બચ્ચું ભેજમાં કે ગંદી જમીન પર રહે છે.

ફૂગ (fungus) અથવા જીવાણુ (bacteria) થી ચામડીમાં ઈન્ફેક્શન.

પોષણની ઉણપ – ખાસ કરીને વિટામિન A, E અને ઝિંકની કમી.

કીડા અથવા માઇટ્સ (mites) – ચામડીમાં ખંજવાળ અને ચકામા પડે છે.

બીજાં પ્રાણીઓથી ચેપ – એક ભેંસમાંથી બીજામાં ફેલાય છે.

2. ચરમલીયા પડવાના લક્ષણ

ચામડી પર ગોળ ગોળ સફેદ કે સુકા પડા દેખાય.

વાળ પડી જાય અને ત્વચા ખરખરી લાગે.

ખંજવાળ થાય અને બચ્ચું શરીર રગડે.

ક્યારેક પીવાળું પાણી (pus) નીકળે.

3. સારવાર (Treatment)
A. બહારથી લગાવવાની દવા

Himtrol ointment / Scabnil ointment / Topicure spray

ચરમલીયા પડેલી જગ્યા પર દિવસમાં 2 વાર લગાવો.

Neem oil + Haldi powder મિશ્રણ કરીને લગાવવું પણ અસરકારક છે.

જો fungal infection હોય તો Candid ointment પણ ઉપયોગી છે (વેટ ડૉક્ટરથી પુછો).

B. અંદરથી આપવાની દવા

Liver tonic (Liv 52 Vet) – 10 ml સવારે, 10 ml સાંજે (10 દિવસ).

Mineral mixture (Minfa / Agrimin forte) – 20 ગ્રામ દૈનિક ચારમાં મિક્સ કરીને.

Vitamin A, D, E Injection (ADE Vet) – 2–3 ml ઈન્જેક્શન વેટરનરી ડૉક્ટરથી અપાવવો.

4. સફાઈ અને સંભાળ

બચ્ચું જ્યાં રહે છે એ જગ્યા સૂકી અને સ્વચ્છ રાખો.

દરરોજ પાણીમાં 1% Dettol અથવા Potassium Permanganate (KMnO₄) નાખીને ચામડી સાફ કરો.

બીમાર બચ્ચાને બીજાંથી અલગ રાખો જેથી ચેપ ન ફેલાય.

5. રોકથામ (Prevention)

નિયમિત રીતે Mineral Mixture + Vitamin આપો.

ભેજ અને માખીઓથી બચાવ રાખો.

ક્યારેક Neem leaves પાણીમાં ઉકાળી ને ન્હાવડાવવું સારું રહે છે