ગાયનું દૂધ કેવી રીતે વધારવું જોઈએ

Question

Sathiyavarsha K · Answer

ગાયનું દૂધ વધારવા માટે યોગ્ય પોષણ, સાચી સારવાર અને સારા વ્યવસ્થાપનની જરૂર હોય છે. નીચે દૂધ ઉત્પાદન વધારવાના મુખ્ય ઉપાયો આપેલા છે:

1. યોગ્ય અને સંતુલિત આહાર (Balanced Diet):
પ્રકાર	શું આપવું
હરી ઘાસ	નાપિયર, લુસર, જયવાંન ઘાસ રોજના 20-30 કિલો
સૂકી ઘાસ	તુરી, જુવાર, બાજરીનો ઘાસ
મિશ્ર દાણા (Concentrate)	દૂધ આપતી ગાયને 1 લિટર દૂધ માટે 400-500 ગ્રામ દાણો
મિનરલ મિશ્રણ	50-60 ગ્રામ દરરોજ (એનિમલ ફીડ સ્ટોરમાં મળે છે)
મીઠું અને પાણી	રોજ પૂરતું સાફ પાણી અને લૂણ આપવું જરૂરી છે

2. દૂધ પડાવવાની પદ્ધતિ:
નિયમિત સમયે દૂધ કાઢવું (સવાર અને સાંજ)

દૂધ પડાવતી વખતે તણાવ (સ્ટ્રેસ) ન થવો જોઈએ

હાથ સૂક્ષ્મ અને સ્વચ્છ હોવા જોઈએ

3. આરોગ્યની દેખરેખ:
ગાયનો સમયસર ટીકાકરણ અને કृમિ નિવારણ કરાવવું

ગાયને તાણ કે ઈન્ફેક્શન ન થવા દેવું

માસ્ટાઇટિસ (સ્તનના સોજા) જેવા રોગોથી બચાવ

4. દેશી ઉપાયો (લઘુ આયુર્વેદ):
10-15 ગ્રામ મેથીના દાણા રોજ ખીલવવાથી દૂધ વધે છે

શતાવરી ચૂર્ણ અથવા આશ્વગંધા પાવડર દાણામાં ઉમેરવાથી લાભ મળે છે

5. પ્રજાતિ અને જાતિનું મહત્વ:
વધુ દૂધ આપતી જાતીઓ: ગિર, સાહિવાલ, રેડ સિંધિ (દેશી), હોલસ્ટિન ફ્રીઝિયન, જર્સી (વિદેશી)

જો વ્યાવસાયિક રીતે ગાય પાળો છો, તો ઉચ્ચ જાતિની પસંદગી કરો

નિષ્કર્ષ:
"મોટું દૂધ એ જ સમયે મળશે જ્યારે ગાયને પૂરા પ્રેમ, પોષણ અને આરામ મળશે"
દૂધ પેદાશ વધારવા માટે ખોરાક અને આરોગ્યના સંયોજન પર ખાસ ધ્યાન આપો.