Su varsad na karane khedayu nthi to khdine su banavu

Question

Anurag Gupta · Accepted Answer

જો વરસાદ ન થયો હોય અને જમીન ખેત કામ લાયક ન થઈ હોય, તો ખેડૂત તરીકે તમે જમીન બેરોજગાર ન રાખતા, તેમાં સમયગાળાના હિસાબથી થોડા વિકલ્પો અજમાવી શકો છો કે જેના દ્વારા નફો પણ થઈ શકે અને જમીનની તંદુરસ્તી પણ જળવાઈ રહે।

તમારે આ સમયે ખરીફ પાક ઉગાડવો મુશ્કેલ હોય, તો તમે માવઠા/ઉનાળુ પાક માટે જમીન તૈયાર રાખી શકો છો, અથવા જમીનને બચાવતી કોઈ ગ્રીન મેન્યુર/હરિત ખાતર પાક, જેમ કે સેસબેનિયા (ધાનચા) અથવા સુડાન ઘાસ જેવી પોષક દ્રવ્ય ઉમેરતી ફસલો વાવવી જોઈએ. આ પાક જમીનનાં પોષણ તત્વોમાં વધારો કરે છે અને વરસાદ આવ્યા પછી જમીન વધુ પેદાશી બને છે.

જો તમે કુદરતી રીતે થતો વરસાદ ન મળવાથી પીડાઈ રહ્યા છો, અને ક્યાંક નહેર કે બોરનો પાણીસ્રોત હોય તો ઓછા પાણીમાં થતી કેટલીક શાકભાજી (માથે થનારી વેલ ફસલો) અથવા ફૂડર ક્રોપ જેમ કે મકાઈ, ઘાસ, લુસરન વગેરે પણ વાવી શકાય છે — જે પશુઓ માટે ચારો પૂરું પાડે અને સાથે ઘરમાં ઉપયોગી બને।

તમારી જમીનમાં હવે પાક લાવવો શક્ય ન હોય તો તમે જમીન તૈયાર કરીને તેને ખાલી રાખી શકે — પણ સાથે મલચિંગ અથવા ઘાસ છાંયું, ઘાસવાળા ઢાંકા, અથવા મીઠો પીંચો ન થાય એ માટે કંપોસ્ટ ફેલાવવું — જેથી જમીનનું નમી જળવાઈ રહે અને જંતુઓનો ઉપદ્રવ ન વધી જાય।

આંતે જો વરસાદ મોડો થાય, તો મોડી રોપણી માટે યોગ્ય પાક પસંદ કરી શકાય છે જેમ કે મૂંગ, ઊડદ, તલ, જવાર, બાજરી, વગેરે। અગર વરસાદ ઓછી માત્રામાં થાય તો ખાંડ તથા દવા ખર્ચ ઓછા થતાં પાક ખર્ચ અસરકારક રીતે સંભવ હોય છે।

તમે તમારી જમીનનો પ્રકાર, પાણીની ઉપલબ્ધતા અને હવામાન પ્રમાણે કહો તો હું તમારા માટે ચોક્કસ પાક સૂચવાં તૈયાર છું.