Sheli palan
Kshya padhtine kraych

Question

Sathiyavarsha K · Answer

Sheli Palan (बकरी पालन) मध्ये क्षय (Tuberculosis - TB) रोग व्यवस्थापनासाठी तुम्हाला योग्य पद्धतीने खालील गोष्टी कराव्या लागतील:

1. क्षय (TB) रोगाची ओळख (Symptoms):
सतत खोकला किंवा खोकल्यासोबत पाणी/कफ.

वजन कमी होणे, अशक्तपणा.

श्वास घेण्यास त्रास.

लसिकाग्रंथी (Glands) फुगणे.

दूध उत्पादन कमी होणे.

2. TB रोगाचा प्रसार (Spread):
TB लागण झालेल्या बकरीच्या थुंकी, श्वास, दूध व मलमूत्रातून इतरांना संक्रमण होते.

रोगबाधित प्राण्यांसोबत संपर्कात राहिल्यास इतर बकर्‍यांना लागण होते.

3. क्षय रोग प्रतिबंध (Prevention):
TB-Test (Tuberculin Test):

6-12 महिन्यांनी किमान एकदा सगळ्या बकऱ्यांची TB टेस्ट करून घ्या.

रोगबाधित बकरी वेगळी ठेवा (Isolation):

TB लागण झालेल्या बकर्‍यांना इतरांपासून वेगळे ठेवा.

स्वच्छता व निर्जंतुकीकरण (Hygiene):

गोठा, पाण्याची टाकी, भांडी नियमित स्वच्छ व निर्जंतुक ठेवा.

खत व्यवस्थापन (Waste Management):

मलमूत्र योग्य रीतीने विल्हेवाट लावा.

नवीन बकऱ्यांची TB-Test केल्यानंतरच गोठ्यात आणा.

4. उपचार (Treatment):
बकरींना क्षय झाल्यास त्यासाठी सध्या शाश्वत व प्रभावी उपचार उपलब्ध नाहीत.

मानवांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या TB च्या औषधांचा बकरींवर वापर करणे शिफारसीय नाही.

अशा प्रकरणात बाधित बकरी इतरांपासून वेगळी ठेवणे हेच प्रभावी उपाय आहे.

5. लसीकरण (Vaccination):
भारतात सध्या बकर्‍यांसाठी क्षयाची लस (BCG Vaccine) व्यावसायिक पातळीवर वापरण्यात येत नाही.

परंतु संशोधन पातळीवर BCG लस वापरण्यात येते, परंतु हे अजून फार्मसाठी मान्यताप्राप्त नाही.

6. शासकीय तपासणी व प्रमाणपत्र (Govt. TB-Free Certification):
जर तुम्ही बकरी फार्मिंग करणार असाल, तर "TB-Free Certification" साठी पशुवैद्यकीय अधिकारी यांच्या मार्फत तपासणी करून घ्या.

शासकीय योजना व अनुदान मिळवण्यासाठी हे प्रमाणपत्र महत्त्वाचे असते.

सल्ला:
बकरी फार्म सुरू करण्यापूर्वी सर्व बकऱ्यांची TB-Test (Single Intradermal Test – SID Test) करूनच खरेदी करा. शासकीय पशुवैद्यकांची मदत घ्या.

Sheli palan Kshya padhtine kraych