माझ्या म्हशीची डिलिव्हरी होऊन बारा दिवस जास्त झाले तरी पण ती पांढऱ्या रंगाचा म्हणजे दुधासारखा द्रव्य खाली पाडत आहे याचे कारण काय

Question

Sathiyavarsha K · Answer

आपल्या म्हशीची डिलिव्हरी (वासरू होऊन) साधारण 10–15 दिवसानंतरही जर पांढऱ्या रंगाचा, दुधासारखा द्रव योनीतून (vaginal discharge) खाली पडत असेल तर हे काही कारणांमुळे होऊ शकते:

संभाव्य कारणे

साधारण प्रसूतीनंतरचा स्त्राव (Lochia discharge)

बछडा झाल्यानंतर साधारण 10–15 दिवसांपर्यंत म्हशीच्या गर्भाशयातून द्रव/स्त्राव बाहेर पडतो.

हे शरीराची नैसर्गिक साफसफाई असते.

साधारणतः आधी रक्ताळसर → तपकिरी → शेवटी पांढरे/पिवळट असे बदलते आणि 2–3 आठवड्यांत थांबते.

गर्भाशयाचा इन्फेक्शन (Metritis / Endometritis)

जर स्त्राव खूप दिवस चालू राहिला, दुर्गंधीयुक्त झाला, घट्ट/पिवळट-हिरवट झाला तर तो गर्भाशयातील इन्फेक्शनचे लक्षण असू शकते.

म्हशीचे ताप वाढणे, भूक न लागणे, दुध कमी होणे अशी लक्षणे दिसू शकतात.

Mineral / Vitamin कमतरता

कॅल्शियम, फॉस्फरस, सेलेनियम किंवा व्हिटॅमिन A, D, E कमी असल्यास गर्भाशयाचे रिकव्हरी नीट होत नाही.

काय करावे?

सावध निरीक्षण करा

जर स्त्राव साधा पांढरा, दुर्गंधी नसलेला असेल तर अजून काही दिवसात आपोआप बंद होऊ शकतो.

पशुवैद्यकाचा सल्ला घ्या (विशेषतः जर…)

स्त्रावाला वास येत असेल, रंग पिवळट-हिरवट असेल.

म्हशीला ताप, भूक न लागणे, दुधात घट दिसत असेल.

20 दिवसांपेक्षा जास्त स्त्राव थांबत नसेल.

उपचार (पशुवैद्यक मार्गदर्शनाखालीच)

गर्भाशय साफ करण्यासाठी Uterine cleanser किंवा Antibiotic uterine bolus दिले जातात.

शरीराची प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी Antibiotic इंजेक्शन, मल्टीविटॅमिन, कॅल्शियम सप्लिमेंट्स दिले जाऊ शकतात.

स्वच्छता ठेवा – गोठा कोरडा व स्वच्छ ठेवा.

निष्कर्ष:
डिलिव्हरीनंतर 2 आठवडे साधा पांढरा स्त्राव नॉर्मल असतो, पण जर दुर्गंधी / पिवळसर-हिरवट / जास्त दिवस चालणारा स्त्राव असेल तर हा गर्भाशयाच्या आजाराचा (इन्फेक्शन) संकेत आहे आणि ताबडतोब पशुवैद्यकाला दाखवणे गरजेचे आहे.