ਕਿ ਘਟ ਦੁੱਧ ਵਾਲ਼ੀ ਮੱਝ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰੀਡ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ

Question

Sathiyavarsha K · Answer

ਜੀ ਹਾਂ, ਘੱਟ ਦੁੱਧ ਵਾਲ਼ੀ ਮੱਝ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਾਲ਼ੀ ਬ੍ਰੀਡ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਮ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਅਤੇ ਸلیکਸ਼ਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ:

1. ਉੱਚ ਦੁੱਧ ਵਾਲ਼ੀ ਮੱਝ ਦੀ ਚੋਣ (Selective Breeding)

ਮੌਜੂਦਾ ਮੱਝ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਚ ਦੁੱਧ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਾਲ਼ੀ ਮੱਝਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੋ।

ਹਰ ਮੱਝ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਮਾਤਰਾ, ਦੁੱਧ ਦਾ ਗੁਣਵੱਤਾ (Fat%, SNF%) ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।

ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਮੱਝਾਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਸਬੰਧੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਓ।

2. ਕ੍ਰਾਸ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ (Crossbreeding)

ਘੱਟ ਦੁੱਧ ਵਾਲ਼ੀ ਮੱਝ ਨੂੰ ਉੱਚ ਦੁੱਧ ਵਾਲ਼ੀ ਬ੍ਰੀਡ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਉੱਚ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਾਲ਼ੀ ਬ੍ਰੀਡ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਉਦਾਹਰਨ: ਭਾਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਮੱਝ + HF (Holstein Friesian), Jersey, Brown Swiss.

ਫਾਇਦਾ:

ਦੁੱਧ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ

ਬ੍ਰੀਡ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਬਰੀਡਿੰਗ ਇੰਟੇਲੀਜੈਂਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣੀ

3. ਜੈਨੇਟਿਕ ਇੰਪ੍ਰੂਵਮੈਂਟ (Genetic Improvement)

ਜੈਨੇਟਿਕ ਇੰਡੈਕਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉੱਚ ਦੁੱਧ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਮੱਝਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ।

Artificial Insemination (AI) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਬੂਲਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ।

ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਾਲ਼ੀ ਜਾਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ।

4. ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦਾ ਧਿਆਨ

ਮੱਝਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਆਹਾਰ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਖਣਿਜ, ਅਤੇ ਵਿੱਟਾਮਿਨ ਦੇਣਾ।

ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਵੈਕਸੀਨੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰੋਟੀਨ ਚੈੱਕਅਪ।

ਸਿਹਤਮੰਦ ਮੱਝੋਂ ਹੀ ਉੱਚ ਦੁੱਧ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਾਲ਼ੀ ਬ੍ਰੀਡ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।