गाय व्याहल्यावर दूध कसे वाढेल

Question

Anurag Gupta · Accepted Answer

गाय व्याहल्यावर (बाळंतीन झाल्यावर) दूध चांगले यावे यासाठी काही गोष्टींची काळजी घेणे खूप गरजेचे आहे. व्याहल्यानंतरची पहिली ३–४ महिने काळजी नीट घेतली तर गाय दीर्घकाळ चांगले दूध देते.

गायला सर्वप्रथम चांगला पोषणयुक्त आहार द्यावा लागतो. हिरवा चारा, सुका चारा आणि दाण्याचे संतुलित मिश्रण द्या. दाण्यामध्ये मका, ज्वारी, गहू भूसी, तेलबिया पेंड, मिनरल मिक्स्चर आणि मीठ या गोष्टी असाव्यात. यामुळे शरीराची ताकद टिकून राहते आणि दूध निर्मिती वाढते.

पाणी भरपूर प्रमाणात मिळाले पाहिजे. दिवसातून ४–५ वेळा स्वच्छ व थंड पाणी प्यायला द्या. पुरेसे पाणी मिळाले तरच दूध योग्य प्रमाणात तयार होते.

व्याहल्यानंतर गायीला जास्त त्रास होऊ नये म्हणून आरामदायक जागा द्या. स्वच्छ, कोरडी व वायुवीजन असलेली गोठ्याची व्यवस्था ठेवा.

दूध काढण्याची पद्धत सुद्धा महत्त्वाची आहे. वेळेवर आणि नीट स्वच्छतेने दूध काढल्यास दूध लवकर वाढते. सुरुवातीचे काही दिवस वासराला थोडे दूध चोखू द्या, त्यामुळे दुधाची गती (let down) चांगली होते.

गायीला वेळोवेळी कृमी घालवण्याची औषधं, लसीकरण आणि मिनरल मिक्स्चर देणे विसरू नका. यामुळे शरीर निरोगी राहील आणि दूध उत्पादनावर चांगला परिणाम होईल.

सोप्या भाषेत सांगायचं झालं तर – गायीला व्याहल्यानंतर भरपूर पोषणयुक्त चारा, स्वच्छ पाणी, योग्य काळजी आणि आराम दिला, तर तिचं दूध हळूहळू वाढतं आणि दीर्घकाळ चांगल्या पातळीवर टिकतं.