घेवडा लागवडीची संपुर्ण माहिती

Question

Sathiyavarsha K · Answer

घेवडा (Dolichos lablab / Field Bean) लागवडीची संपूर्ण माहिती खाली दिली आहे:

1. जमीन आणि हवामान (Soil & Climate):
हलकी ते मध्यम काळी जमीन योग्य.

जमिनीत चांगला निचरा (drainage) असावा.

मध्यम उष्ण हवामान आणि 25-30°C तापमान योग्य.

पावसाळ्यात (जून-जुलै) किंवा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-नोव्हेंबर) लागवड करता येते.

2. जाती (Varieties):
जातीचे नाव	वैशिष्ट्ये
Konkan Bhushan	कोकणासाठी विशेष, भरघोस उत्पादन
Arka Jay	मोठे शेंग, 60-65 दिवसांत तयार
Hebbal Avare	बियांसाठी चांगली, 90-100 दिवसांत तयार
Konkan Bhakti	मध्यम मोठ्या शेंगा, चवदार
Phule Surekha	महाराष्ट्रात लोकप्रिय, उष्णतेला सहनशील

3. बियाण्याचे प्रमाण:
10-12 किलो प्रति एकर.

4. बियाण्याची प्रक्रिया (Seed Treatment):
थायरम 2 ग्रॅम + कार्बेन्डाझिम 1 ग्रॅम प्रति किलो बियाण्याला लावावे.

रिझोबियम कल्चरने बियाण्यांना वळवणे फायदेशीर ठरेल.

5. लागवडीचे अंतर:
प्रकार	अंतर
वेलवर्गीय (Creeper Type)	1.5 x 1.5 मीटर
झुडुपवर्गीय (Bush Type)	60 x 30 सें.मी.

6. खते व्यवस्थापन (Fertilizer Management):
खत	प्रमाण (प्रति एकर)
शेणखत / कंपोस्ट	8-10 टन
युरिया (Urea)	40 किलो
सिंगल सुपर फॉस्फेट (SSP)	100 किलो
म्युरेट ऑफ पोटॅश (MOP)	30 किलो

आधी शेती तयार करताना सेंद्रिय खत टाकावे व नंतर रासायनिक खते टाकून लागवड करावी.

7. पाणी व्यवस्थापन (Irrigation):
लागवडीच्या वेळी पाणी द्यावे.

नंतर 10-12 दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे.

वेल लागल्यावर कमी पाणी द्यावे.

पावसाळ्यात अतिरिक्त पाण्याचा निचरा करणे आवश्यक.

8. कीड व रोग नियंत्रण (Pest & Disease Management):
कीड / रोग	नियंत्रण उपाय
शेंगा पोखरणारी अळी	Spinosad (0.3 मिली प्रति लिटर) फवारणी
कोळी (Mites)	Dimethoate (2 मिली प्रति लिटर) फवारणी
करपा / भुरी	Carbendazim (1 ग्रॅम प्रति लिटर) फवारणी
चुरड्या मुर्झ्या	Neem Oil 50 मि.ली. प्रति 15 लिटर पाण्यात फवारणी

9. तोडणी (Harvesting):
लागवडीनंतर 60-70 दिवसांत शेंगा तोडणीस तयार होतात.

कोवळ्या व ताज्या शेंगांची नियमित तोडणी केल्यास उत्पादन वाढते.

बियांसाठी पिकवल्यास 90-100 दिवसांत तयार होते.

10. उत्पन्न (Yield):
वेलवर्गीय प्रकारात 80-100 क्विंटल/हेक्टर शेंगा.

बियांसाठी लागवडीत 10-15 क्विंटल/हेक्टर दाणे.