Dudh wadhva sathi ky kel pahije

Question

Sathiyavarsha K · Answer

आपण विचारले आहे की गायीचे दूध वाढवण्यासाठी काय करावे (दूध वाढवण्यासाठी उपाय). हे प्रश्न खूप महत्त्वाचे आहे कारण दूध उत्पादन थेट गायीच्या आहार, काळजी आणि आरोग्यावर अवलंबून असते. खाली मी संपूर्ण माहिती दिली आहे:

1. आहार (Feed & Fodder)

हिरवा चारा: नेहमी ताज्या हिरव्या चाऱ्याची सोय करावी (ज्वारी, मक्याचा हिरवा चारा, लुसर्न, बरसीम).

सुका चारा: पेंढा, भूसा यामध्ये थोडं गूळ/मीठ मिसळून द्यावे.

कन्सन्ट्रेट (दाणा/पेंड):

1 लिटर दूधासाठी सुमारे 400 ग्रॅम दाणा द्यावा.

उदा. सरसो पेंड, सोयाबीन पेंड, चणा चूर्ण, मक्याचं दाण्याचं पीठ.

खनिज मिश्रण (Mineral Mixture):

रोज आहारात 50–100 ग्रॅम मिनरल मिक्सचर + 20 ग्रॅम कॉमन सॉल्ट टाकावे.

यामुळे प्रजनन व दूध दोन्ही सुधारते.

पाणी:

गायीला नेहमी स्वच्छ आणि थंड पाणी मिळाले पाहिजे (किमान 40–60 लिटर/दिवस).

2. आरोग्य (Health Care)

गायीचे नियमित लसीकरण आणि कृमिनाशन करावे.

थनात सूज/मास्टिटिस दिसल्यास त्वरित उपचार करावा.

गायीस ताण (Stress) कमी होईल याची काळजी घ्या.

3. दूध काढण्याची पद्धत (Milking Practice)

दूध नेहमी नियमित वेळेला काढावे (सकाळ-संध्याकाळ ठरलेल्या वेळी).

थन गुनगुना पाण्याने धुवून स्वच्छ करावे.

गायीस शांत वातावरण द्यावे.

पूर्ण दूध काढून घ्यावे, थोडंही थनात राहू देऊ नये.

4. पूरक उपाय

प्रसूतीनंतरच्या गायीला गुड, तेल व उर्जायुक्त खाद्य द्यावे.

Urea Molasses Mineral Block (UMMB) गायीला चाटायला ठेवावे, यामुळे दूध उत्पादन वाढते.

गायीला हलकी हालचाल (Exercise) होऊ द्यावी.