ભેસ પેલી વિયાણ છે તો દુધ વધારવા માટે શુ ખવરાવુ?

Question

Sathiyavarsha K · Answer

તમારી ભેંસ પેલી (લેટ કરવાનું અથવા નવા જન્મ પછી) છે અને તમારે દૂધ વધારે કરવું છે, તો આ માટે ભેંસની સહેજ પોષણ, પાણી, અને દેખભાળ જરૂરી છે. અહીં સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ માર્ગદર્શિકા છે:

1. હરી ઘાસ / તાજું ચારો (Green Fodder)

દૂધ વધારવા માટે પ્રોટીન સમૃદ્ધ તાજું ઘાસ મહત્વપૂર્ણ છે।

દૈનિક 20–25 કેજી (બાળકો સાથે જો 1–2 ભેંસ હોય) હરી ચારો આપો।

ઉદાહરણ: લ્યુસર્ના, જુવાર, બાજરી, ગાજર, લતાનો ચારો

2. સુકા ચારો (Dry Fodder)

સુકા ચારો પચન માટે અને પોષણ પૂરું કરવા માટે આપો।

દૈનિક 8–10 કેજી સુકા ચારા (ઘઉં, ઘમ, ભટ્ટાની ખડ)

3. કન્સનટ્રેટ / મિશ્રિત ચારો (Concentrates / Cattle Feed)

દૂધ વધારવા માટે ઉચ્ચ પ્રોટીન અને ઊર્જાવાન ચારો આપવો જોઈએ।

દૈનિક 3–5 કેજી per ભેંસ, ઉદાહરણ:

મજુરા, ઉદ્યોગીય ચારા, ઘઉં/ભટ્ટાની પીસી હારફ

સોયાબીન ભુષી / દાળ ભુષી – 0.5–1 કેજી દૂધ વધારવા માટે

4. ખનિજ અને વિટામિન (Minerals & Vitamins)

નમક: 20–30 ગ્રામ દૈનિક

કેલ્શિયમ (ચૂના) + ફોસ્ફોરસ – હાડકાં મજબૂત અને દૂધ વધારવા માટે

મિશ્રિત મિનરલ મિશ્રણ: 50–100 ગ્રામ દૈનિક

5. પાણી (Water)

સાફ અને તાજું પાણી રોજ 50–60 લીટર per ભેંસ.

દૂધ વધારે કરવા માટે પાણી પૂરતું મળે તે જરૂરી છે।

6. અન્ય ટિપ્સ

ભેંસને શાંત અને આરામદાયક શેડ માં રાખો.

ચારો અને પાણી નિયમિત સમય પર આપો.

દૂધ ચડાવવાથી પહેલા અચાનક ખોરાક ન બદલો, આથી પચન સારી રહે।

નિયમિત ડગવા અને દૂધ કાઢવાની રીત: દૂધ નિયમિત અને સાવચેતીથી કાઢો, વધુ દબાણ અથવા ગહન સ્ટ્રેસ ના હોવા દો.

સંતુલિત દૈનિક ઉદાહરણ per ભેંસ (પેલી / લેક્ટેશન)

ખોરાક	દૈનિક માત્રા
તાજું ચારો	20–25 કેજી
સુકા ચારો	8–10 કેજી
કન્સનટ્રેટ / મિશ્રિત ચારો	3–5 કેજી
મિનરલ મિશ્રણ	50–100 ગ્રામ
પાણી	50–60 લીટર