करटुले फळाची लागवड करायची आहे,

Question

Shikha bhatt · Accepted Answer

करटुले (करेटुल / करटोली फळाची लागवड ही कमी खर्चात चांगला नफा देणारी शेती मानली जाते. हे फळ औषधी गुणधर्मांनी भरलेले असून बाजारातही याला चांगली मागणी असते. याची लागवड मुख्यतः गुणवत्तापूर्ण रेताड व मध्यम कसदार जमिनीत केली जाते आणि उन्हाळ्यानंतर म्हणजेच जून महिन्यात पावसाळ्याच्या सुरुवातीला लागवड करणे उत्तम मानले जाते.

करटुलेची लागवड मुख्यतः कंद (रायझोम) किंवा बीजांपासून केली जाते. बीजांकुरण संथ असते म्हणून कंदापासून लागवड अधिक फायदेशीर असते. प्रत्येक गड्ड्याला 2–3 डोळे असले पाहिजेत. लागवड करताना सुमारे 1.5 x 1.5 मीटर अंतरावर खड्डे घेऊन त्यात सेंद्रिय खत मिसळून कंद लावावे.

पिकाला खांब व जाळी पद्धतीने आधार देणे आवश्यक असते, कारण याची वाढ वेलवर्गीय असते. एकदा लागवड केली तर करटुलेचे उत्पादन 4–5 वर्षे एकाच ठिकाणी घेतले जाऊ शकते. पिकासाठी योग्य निंमित्त पाणी, तण नियंत्रण, कीड नियंत्रण आणि वेळच्यावेळी सेंद्रिय किंवा शिफारसीप्रमाणे रासायनिक खते दिल्यास उत्पादनात वाढ होते.

बाजारात करटुले फळाची दरमहा चांगली मागणी असल्याने थेट विक्री किंवा व्यापाऱ्यांमार्फत विक्री करून शेतकऱ्यांना चांगला नफा मिळवता येतो.